Prawo karne i wykroczenia
Z przestępstwami oraz wykroczeniami spotykamy się coraz częściej. Sądy karne orzekają najczęściej w sprawach dotyczących rozbojów, włamań, wypadków, okaleczeń. Rzadziej zdarzają się sprawy zagrożone najcięższą karną takie jak zabójstwo. W sprawie karnej obywatel, który ma związek z daną sprawą może zostać wezwany oraz przesłuchany w charakterze świadka, poszkodowanego lub oskarżonego.
Na mocy przepisów prawa karnego oskarżony może zostać powołany do odpowiedzialności karnej za czyny zabronione. Postępowanie karne dzieli się na kilka etapów:
- postępowanie przygotowawcze – podczas którego prokurator gromadzi dowody świadczące o winie oskarżonego,
- postępowanie sądowe – czyli rozprawa/y toczące się na sali sądowej, gdzie badana jest sprawa, przesłuchiwani są świadkowie, po czym sędzia rozpatruje argumenty i orzeka w sprawie.
- postępowanie wykonawcze – czyli wykonanie kary.
Istnieje kilka kodeksów regulujących sprawy karne, są nimi: Kodeks karny, Kodeks karny wykonawczy, Kodeks postępowania w sprawach wykroczeń, Kodeks wykroczeń, Kodeks karny skarbowy. Na mocy przepisów zawartych w tych dokumentach zostaje ustalona wina bądź niewinność oskarżonego. W przypadku orzeczenia winy oskarżony zostaje ukarany.
W polskim prawie obowiązuje kilka rodzajów kar za czyny zabronione: grzywna, ograniczenie wolności, pozbawienie wolności na okres lat x, 25 lat pozbawienia wolności, dożywotnie pozbawienie wolności. Sąd uznając okoliczności łagodzące może orzec wyrok w zawieszeniu, co oznacza, że winny nie będzie musiał iść do więzienia za popełniony czyn. Za przestępstwa najcięższe takie jak zabójstwo grozi kara najwyższa czyli 25 lat lub dożywocie.